Muur schuren en voorbereiden voor stucwerk

Een muur schuren voor stucwerk doe je met korrel 80 tot 120 voor oude verfranden en spatten, en met korrel 150 tot 180 als je alleen een gladde, glanzende laag wilt ontglanzen. Voor schuren, stofvrij maken, ontvetten, repareren en voorstrijken reken je in een offerte op 5 tot 12 euro per m2 inclusief 9 procent btw bij een normale, redelijk vaste ondergrond; bij zwaar voorwerk met verf verwijderen en veel reparaties loopt dat op naar 20 euro per m2 inclusief btw.

De volgorde is bijna altijd hetzelfde: eerst losse delen verwijderen, dan schuren, dan stofvrij maken, dan ontvetten, dan gaten en scheuren vullen en pas daarna voorstrijken. Wie die volgorde omdraait, sluit stof en vet in onder de nieuwe laag. Dat is bij de klachten die stukadoors op ons platform beschrijven de meest voorkomende oorzaak van stucwerk dat na een paar maanden loslaat of bolt.

Waarom schuren voor stucwerk nodig is

Schuren heeft twee doelen: alles weghalen wat niet vast zit, en gladde vlakken ruw maken zodat de stuclaag zich kan vastzetten. Op een glanzende latexmuur of oude glansverf heeft stuc nauwelijks grip, ook niet met voorstrijk, zolang die glans er nog op zit. Je hoeft een muur daarom niet kaal te schuren: het doel is een ondergrond die vast, mat, schoon en droog is. Zit de bestaande verf of het bestaande stuc muurvast, dan is licht opschuren plus ontvetten in veel gevallen genoeg. Klinkt de muur hol als je erop tikt, of komen er hele stukken mee met een plamuurmes, dan moet dat deel eraf tot op de vaste ondergrond. Twijfel je? Plak een strook stevige tape op de muur, druk hem aan en trek hem er in een ruk af. Komen er schilfers mee, dan zit de laag niet vast genoeg om erop te stucen.

Welk schuurpapier of welke korrel gebruik je

De juiste korrel hangt af van wat je weg wilt hebben: grof papier gaat sneller, maar laat krassen achter die door een dunne afwerklaag heen kunnen tekenen. Deze vier stappen dekken vrijwel elke muur.

• Korrel 60 tot 80: oude verfdruipers, harde spatten en ruwe reparaties vlak maken.
• Korrel 100 tot 120: algemeen opschuren van geverfde muren en oud stucwerk.
• Korrel 150 tot 180: glans breken van latex, tussentijds schuren van plamuur.
• Korrel 220 en fijner: eindschuren van glad plamuurwerk voor verf, niet nodig onder een stuclaag.

Gebruik voor grote vlakken een schuurgiraf (een schuurmachine op een lange steel) of een schuurblok op een steel, niet je hand. Een machine met stofafzuiging scheelt uren werk en houdt het stof beheersbaar. Zonder afzuiging trekt fijn stof door het hele huis, ook onder een dichte deur door.

Stap voor stap: van kale muur naar stucklaar

Van leeggeruimde kamer tot voorgestreken muur zijn het zes stappen, en de reparaties horen na het schuren en voor het voorstrijken.

1. Ruim de ruimte leeg, dek de vloer af en tape plinten en kozijnen af.
2. Verwijder losse delen met een plamuurmes of krabber, inclusief hol klinkend oud stuc.
3. Schuur het hele vlak op met de passende korrel, ook de hoeken en de aansluitingen.
4. Zuig het stof af en neem de muur na met een licht vochtige doek of spons; ontvet daarna plekken met vet of nicotine, bijvoorbeeld boven een kookplaat of radiator.
5. Vul gaten, holtes en scheuren en schuur de reparaties vlak zodra ze droog zijn.
6. Strijk voor met een primer die past bij de zuigkracht van de ondergrond.

Laat tussen vullen en voorstrijken genoeg droogtijd. Vulmiddel dat aan de buitenkant hard aanvoelt, kan binnenin nog vochtig zijn, vooral bij gaten dieper dan 5 millimeter.

Bijzondere ondergronden

Gipsplaat, kalkzandsteen, glansverf, afgevende saus en oude spachtelputz vragen elk een andere aanpak dan gewoon opschuren. Gipsplaat schuur je alleen heel licht en zeker niet door het karton heen: zodra de papierlaag openrafelt, moet je die plek eerst voorstrijken met een primer die de vezels vastzet, anders trekt de gipsplaat het water uit je stuc. Kalkzandsteen en beton hoeven meestal niet geschuurd te worden, maar wel afgebrand of afgeslagen op stortnaden en braampjes, plus stofvrij gemaakt. Glansverf vraagt opschuren met korrel 100 tot 150 plus een grondlaag met korrel erin. Sauswerk dat afgeeft als je er met een vochtige vinger over gaat, moet er in principe helemaal af. Een grove structuurlaag zoals oude spachtelputz raspt of vlak je af: dat is bijna altijd sneller en goedkoper dan wegkrabben.

Wat kost voorbereiding in een offerte

Licht opschuren en voorstrijken kost ongeveer 5 tot 8 euro per m2 inclusief 9 procent btw; zwaar voorwerk met verf verwijderen, veel reparaties en afvoer van puin loopt op naar 10 tot 20 euro per m2 inclusief btw. Veel stukadoors nemen lichte voorbereiding op in hun m2-prijs en rekenen alleen extra bij fors werk, dus vraag altijd hoe het in de offerte verwerkt is. Het lage tarief van 9 procent geldt bij een woning die ouder is dan twee jaar, voor arbeid plus de materialen die de stukadoor zelf verwerkt. Bij nieuwbouw is het 21 procent. De precieze regels en de bron bij de Belastingdienst staan op btw op stucwerk.

Rekenvoorbeeld: woonkamer van 40 m2 wandoppervlak

Stel: een woonkamer met 40 m2 wand, geverfd met matte latex die vast zit, plus een paar pluggen en een oude schilderijhaak. Licht opschuren, stofvrij maken, gaten vullen en voorstrijken op 6 euro per m2 komt uit op 240 euro inclusief 9 procent btw. Zit er glansverf op die deels loslaat, dan zit je eerder op 14 euro per m2, dus 560 euro inclusief btw voor hetzelfde vlak. Dat verschil van ruim 300 euro zit volledig in de staat van de ondergrond, niet in het stucwerk zelf.

De prijs voor het stucwerk daarna vind je op de kostenpagina. Wil je een indicatie voor je eigen ruimte, vul dan je maten in bij de calculator. Dat blijft een schatting: een stucadoor kan pas een vaste prijs geven na foto's of een opname, omdat juist de ondergrond het verschil van honderden euro's maakt.

Zelf schuren en de stukadoor laten stucen

Zelf schuren en afdekken is een van de weinige onderdelen die je veilig zelf kunt doen om te besparen, en het scheelt op een gemiddelde kamer al snel de 5 tot 8 euro per m2 aan licht voorwerk. Spreek dan vooraf precies af wat je oplevert: kaal geschuurd, stofvrij, vlak binnen enkele millimeters en droog. Vraag ook of de stukadoor zelf wil voorstrijken, want dan kiest hij de primer die bij zijn eigen materiaal past en blijft de garantie op de hechting bij hem liggen.

Spreek daarnaast af wie het puin en het stof afvoert. Dat lijkt een detail, maar een zak vol oud stuc en verfschilfers hoort niet bij het restafval en kost je anders alsnog een ritje naar de milieustraat.

Veelgestelde vragen

Moet je een muur altijd schuren voor het stucen?

Niet altijd volledig, maar bijna altijd deels. Losse delen, verfranden, spatten en glanzende vlakken moeten weg of ruw gemaakt worden, want daar krijgt de stuclaag geen grip. Een muur die vast, mat, schoon en droog is, kan met alleen ontvetten en voorstrijken toe. Controleer het met de tapetest: plak stevige tape op de muur, druk hem aan en trek hem er in een ruk af. Komen er schilfers of verfvlokken mee, dan moet die laag eerst geschuurd of verwijderd worden. Klinkt de muur hol als je erop tikt, dan zit het probleem dieper en helpt schuren niet: dat deel moet eraf tot op de vaste ondergrond, waarna je de gaten opvult voordat je gaat voorstrijken.

Welke korrel schuurpapier gebruik je om een muur op te schuren?

Voor het opschuren van geverfde muren en oud stucwerk werkt korrel 100 tot 120 het beste: grof genoeg om de laag open te maken, fijn genoeg om geen diepe krassen te trekken. Voor het breken van glans op latex of oude lakverf is korrel 150 tot 180 voldoende. Harde verfdruipers, spatten en ruwe reparaties pak je aan met korrel 60 tot 80. Korrel 220 en fijner is bedoeld voor plamuurwerk dat je gaat verven en heeft onder een stuclaag geen zin, omdat de muur dan juist te glad wordt. Werk op grote vlakken met een schuurgiraf of een schuurblok op een steel, en wissel het schuurvel tijdig: een vol vel poetst alleen nog en ruwt niet meer op.

Wat kost het voorbereiden van een muur voor stucwerk?

Licht opschuren, stofvrij maken en voorstrijken kost ongeveer 5 tot 8 euro per m2 inclusief 9 procent btw. Zwaar voorwerk, dus verf verwijderen, veel gaten en scheuren vullen en puin afvoeren, loopt op naar 10 tot 20 euro per m2 inclusief btw. Op 40 m2 wand is dat het verschil tussen ongeveer 240 en 560 euro. Bij nieuwbouw geldt 21 procent btw in plaats van 9 procent. Veel stukadoors rekenen lichte voorbereiding mee in hun m2-prijs, dus vraag expliciet of voorbereiding erin zit en wat er gebeurt als de ondergrond slechter blijkt dan op de foto's. Een vaste prijs volgt normaal pas na foto's of een opname.

Kun je stucen op een geschuurde latexmuur?

Ja, mits de latex muurvast zit, de glans er volledig af geschuurd is, de muur stofvrij en ontvet is en je een primer met korrel gebruikt. Die korrel in de primer geeft de stuclaag mechanisch houvast, wat op glad latex het verschil maakt tussen hechten en loslaten. Geeft de laag af op een vochtige doek, of komt hij mee met tape, dan moet de verf er eerst af; stucen over een slecht hechtende laag betekent dat je hele stuclaag met die verf mee loskomt. Let ook op vet: keukenwanden en muren boven radiatoren lijken schoon maar zijn dat vaak niet. Ontvetten met een allesreiniger en daarna naspoelen is hier geen overbodige stap.

Moet je na het schuren voorstrijken?

Ja, in bijna alle gevallen. Voorstrijk bindt de laatste restanten stof, regelt hoe snel de ondergrond water uit het verse stuc trekt en verbetert daarmee de hechting. Doe dat pas nadat je de muur hebt afgezogen en de reparaties volledig droog zijn, anders sluit je stof of vocht in. Het type primer hangt af van de zuigkracht: op sterk zuigende ondergronden zoals gips, kalkzandsteen en oude gestucte wanden gebruik je een dieper indringende voorstrijk, op gladde of niet-zuigende vlakken een primer met korrel. Laat je de stukadoor het stucwerk doen, vraag dan of hij zelf voorstrijkt, zodat primer en stuc bij elkaar passen.

Hoe voorkom je stof in het hele huis bij muur schuren?

Gebruik een schuurmachine met stofafzuiging, hang plastic met tape in de deuropening, dek de vloer af en zuig na met een stofzuiger met fijnstoffilter. Een gewone huishoudstofzuiger blaast het fijnste stof er aan de achterkant weer uit. Ventileer naar buiten via een raam, niet naar andere kamers, en zet de mechanische ventilatie of afzuigkap in de rest van het huis uit zolang je schuurt. Draag een stofmasker van minimaal klasse FFP2, want schuurstof van oud stuc en plamuur is fijn genoeg om diep in de longen te komen. Ruim tussendoor op in plaats van pas aan het eind: opgehoopt stof wordt bij elke beweging opnieuw opgewerveld en zet zich dan alsnog door het huis vast.