Sauzen of sausen: wat is het verschil met verven en hoe schrijf je het?
De juiste spelling is sauzen, met een z, precies zoals verhuizen en verliezen (zo staat het ook in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie). In de vervoeging wordt die z een s: ik saus de muur, gisteren sausde ik de slaapkamer, de wand is gesausd. Sauzen betekent: een wand of plafond binnen met waterverdunbare muurverf in een dekkende laag uitrollen, meestal twee lagen. Laat je dat door een vakman doen, dan kost het grofweg 8 tot 16 euro per m2 inclusief materiaal en inclusief btw. Verven is het bredere woord voor alle verf op alle materialen; sauzen gaat specifiek over wanden en plafonds.
Wat betekent sauzen precies?
Sauzen is het aanbrengen van een dekkende laag muurverf op een wand of plafond, met een roller voor het vlakke werk en een kwast voor hoeken en randen. Het woord komt van saus, de ouderwetse aanduiding voor dunne muurverf zoals witkalk. Waar een schilder vroeger een muur sausde met kalk, gebruik je nu bijna altijd latex of een minerale verf op waterbasis. Een normale saus bestaat uit twee lagen: een eerste laag die de zuiging van het stucwerk wegneemt en een tweede laag die egaal dekt. Op nieuw, sterk zuigend stucwerk komt daar vaak nog een verdunde voorstrijk of grondlaag bij. Laat je die weg, dan trekt de verf ongelijk in en zie je wolken en aanzetten in het eindresultaat, precies op de plekken waar daglicht langs de wand strijkt.
Sauzen, verven en latexen: het verschil
Sauzen, verven en latexen worden door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Verven is het algemene begrip: elke behandeling met verf, van kozijnen tot radiatoren tot muren. Sauzen is daar een specifieke vorm van, namelijk muren en plafonds binnen met muurverf uitrollen. Latexen is nog specifieker: sauzen met latexmuurverf, de meest gebruikte soort in Nederlandse woningen. Zeg je "de muren zijn gesausd", dan weet iedere vakman dat het om een dekkende muurverf gaat en niet om een structuurafwerking zoals spachtelputz. Welke verfsoort bij jouw wand past, hangt vooral af van drie dingen: hoe glad de ondergrond is, hoeveel de wand zuigt en hoe vochtig de ruimte wordt. In een badkamer of keuken kies je een vochtbestendige, afneembare latex; in een slaapkamer kan een matte muurverf prima.
Waarom sauzen geen afwerking van de wand zelf is
Sauzen verandert de kleur van je wand, niet de vlakheid. Een saus is ongeveer 0,1 tot 0,2 millimeter dik en vult dus geen gaatjes, krasjes of ongelijkheden op. Alles wat je voor het sauzen ziet, zie je erna nog: bij strijklicht uit een raam of een spot zelfs sterker, omdat verf licht reflecteert. Wil je een echt vlakke muur, dan hoort daar eerst stucwerk of een dunne uitvlaklaag bij. Een stukadoor brengt dan glad pleisterwerk aan, of een dunne laag die zo vlak is dat er direct verf op kan (vakmensen noemen dat sauswerkklaar of schilderklaar). Daarna zorgt sauzen alleen nog voor de kleur. Andersom is een saus over slecht hechtend of scheurend stucwerk zonde van je geld: de scheur tekent zich binnen een seizoen weer af door de verf heen.
Wat kost sauzen en wat kost stucwerk eronder?
Voor het laten sauzen van wanden en plafonds reken je grofweg 8 tot 16 euro per m2 inclusief materiaal en twee lagen, inclusief 9 procent btw bij een woning die ouder is dan twee jaar. De hoogte van de ruimte, het aantal hoeken en de staat van de ondergrond bepalen waar je in die bandbreedte valt. Is glad stucwerk nodig omdat de wand niet vlak genoeg is, dan ligt de bandbreedte hoger: ongeveer 20 tot 35 euro per m2 inclusief 9 procent btw. Bij nieuwbouw jonger dan twee jaar geldt 21 procent btw. Een precieze prijs volgt pas na foto's of een opname, want de hoeveelheid voorwerk weegt het zwaarst. Op de kostenpagina staan de actuele bandbreedtes per soort werk, en met de calculator reken je in een minuut een indicatie voor jouw aantal vierkante meters uit.
Waar de spelling nog vaker misgaat
Naast sauzen of sausen struikelen veel mensen over stukadoor of stucadoor. Stukadoor is de officiele, in de woordenlijst opgenomen spelling, maar stucadoor is zo ingeburgerd dat vakmensen zelf beide vormen gebruiken en je met beide zoektermen dezelfde bedrijven vindt. Hetzelfde geldt voor stukwerk en stucwerk: stucwerk is de vorm die je in bouwbestekken en offertes tegenkomt. Voor je aanvraag maakt het niets uit welke variant je typt, zolang je duidelijk beschrijft wat je wilt: hoeveel vierkante meter, welke ruimte, en of de wand alleen gesausd moet worden of eerst gestuukt. Dat laatste verschil bepaalt de prijs veel sterker dan de spelling: het scheelt in de praktijk tientallen euro's per vierkante meter.
Veelgestelde vragen
Is het sauzen of sausen?
De correcte spelling van het werkwoord is sauzen, met een z. Dat volgt dezelfde regel als verhuizen en verliezen: het hele werkwoord krijgt een z, terwijl de tegenwoordige tijd, de verleden tijd en het voltooid deelwoord een s krijgen. Je schrijft dus: sauzen (hele werkwoord), ik saus de muren, gisteren sausde ik de slaapkamer, en de wand is gesausd. De vorm sausen als heel werkwoord is een veelgemaakte fout, maar komt in spreektaal zo vaak voor dat vrijwel niemand erover valt. Voor je zoekopdracht of je offerteaanvraag maakt het geen verschil: elke stukadoor of schilder begrijpt precies wat je bedoelt. Belangrijker is dat je in je aanvraag vermeldt of het om een nieuwe wand of een bestaande gaat, want dat bepaalt hoeveel voorwerk nodig is.
Wat is het verschil tussen sauzen en verven?
Verven is het algemene woord voor werken met verf op elk oppervlak, van kozijnen en deuren tot metaal en meubels. Sauzen is een specifieke vorm van verven: het uitrollen van een dekkende laag muurverf op een wand of plafond binnen. Latexen betekent sauzen met latexmuurverf, de soort die in de meeste Nederlandse woningen op de wand zit. In de praktijk gebruiken mensen de drie woorden door elkaar en dat levert zelden misverstanden op. Zeg je tegen een vakman dat de muren gesausd moeten worden, dan weet hij dat het om muurverf gaat en niet om een structuurafwerking of glad pleisterwerk. Wil je de wand ook vlakker maken, dan is stucwerk nodig, want verf van 0,1 tot 0,2 millimeter dik vult geen ongelijkheden op.
Wat kost het om muren te laten sauzen?
Voor het laten sauzen van wanden en plafonds reken je ongeveer 8 tot 16 euro per m2 inclusief materiaal en inclusief 9 procent btw, uitgaande van twee lagen op een redelijk vlakke ondergrond in een woning ouder dan twee jaar. Hoge plafonds, veel hoeken of eerst plamuren en schuren duwen de prijs naar de bovenkant van die bandbreedte of daarboven. Is de wand niet vlak genoeg, dan komt daar glad stucwerk bij van grofweg 20 tot 35 euro per m2 inclusief 9 procent btw. Bij nieuwbouw jonger dan twee jaar geldt 21 procent. Al deze bedragen zijn indicaties tot een fotocheck of opname, omdat de staat van de ondergrond de prijs het sterkst bepaalt. Meer over het btw-verschil lees je op /info/btw-stucwerk.
Moet stucwerk eerst gesausd worden voordat je latex gebruikt?
Nieuw stucwerk moet eerst behandeld worden met een voorstrijkmiddel of een verdunde eerste laag, anders zuigt de wand de verf ongelijk op en krijg je wolken en zichtbare aanzetten. Vakmensen noemen die eerste behandeling soms de sauslaag. Wacht daarnaast tot het stucwerk droog is: bij gipspleister duurt dat vaak twee tot vier weken, bij dikkere lagen of in een koude, slecht geventileerde ruimte langer. Voel je nog koude, donkere plekken, dan is de wand niet droog. Sauzen of latexen op te vers stucwerk leidt tot slechte hechting, vlekken en in het slechtste geval afbladderende verf. Vraag je stukadoor of stucadoor bij oplevering expliciet hoe lang je moet wachten en welk voorstrijkmiddel bij het gebruikte pleisterwerk hoort; dat kost je een minuut en voorkomt een tweede schilderronde.