Buitenmuur impregneren: vocht buitenhouden zonder de muur te sluiten

Een buitenmuur impregneren kost doorgaans 8 tot 16 euro per m2 inclusief 9 procent btw bij een woning ouder dan 2 jaar, inclusief reinigen en twee verzadigde lagen. Je brengt een kleurloos, waterafstotend middel aan dat enkele millimeters in de steen trekt: regen dringt minder makkelijk naar binnen, terwijl de muur damp blijft doorlaten.

Dat laatste is het verschil met verf of een dichte coating. Een impregneermiddel vormt geen film, maar bekleedt de poriewanden aan de binnenkant. Vocht dat al in de constructie zit, kan er nog uit. Sluit je de muur af met een dampdicht product, dan blijft dat vocht zitten en kan het bij vorst de steen laten afschilferen.

Deze pagina gaat specifiek over de impregneerbehandeling zelf: wanneer hij werkt, welke middelen er zijn, hoe je het resultaat meet en wanneer impregneren juist schade veroorzaakt. Wil je de behandelingen naast elkaar afwegen, dan staat die vergelijking in de overzichtsgids van dit cluster.

Wanneer impregneren zin heeft

Impregneren is bedoeld voor muren die in de kern gezond zijn maar te veel regenwater opnemen, wat vakmensen doorslaand vocht noemen. Typische signalen: de gevel blijft na een bui urenlang donker op de slagregenzijde (in Nederland meestal zuidwest), binnen verschijnen vochtplekken op diezelfde zijde, en een spatje water op het metselwerk trekt binnen enkele seconden weg in plaats van eventjes te blijven staan. Dat laatste is een gratis thuistest: druppel water op drie plekken en houd de tijd bij. Blijft de druppel meer dan een minuut liggen, dan zuigt de steen nauwelijks en levert impregneren weinig op. Verdwijnt hij vrijwel direct, dan is de steen poreus en is er winst te halen. Bij twijfel meet een specialist de wateropname met een Karsten-buisje, een glazen buisje dat tegen de muur wordt geplakt en laat zien hoeveel water de steen per tijdseenheid opneemt.

Het werkt niet tegen optrekkend vocht uit de bodem, niet tegen lekkages via dakranden, kozijnaansluitingen of goten, en niet tegen scheuren of open stootvoegen. Water dat via een gat naar binnen loopt, houd je niet tegen met een middel dat drie tot acht millimeter diep zit. Laat de oorzaak dus eerst vaststellen.

Welke middelen er zijn en wat het verschil is

De meeste gevelimpregneermiddelen zijn gebaseerd op silanen, siloxanen of een mengsel daarvan, en worden geleverd als dunne vloeistof of als crème. De vloeistof is het goedkoopst en wordt met een lagedrukspuit nat in nat aangebracht, meestal twee tot drie keer, tot de steen verzadigd is en het middel begint te lopen. Het nadeel: op een zuigende gevel spoelt een deel weg of verdampt voordat het intrekt, zeker bij wind of zon. Een crème blijft als een laagje op de steen liggen en trekt er in enkele uren in, waardoor je in één gang een diepere indringing haalt. Crème kost per liter meer, maar je hebt minder materiaal en minder arbeidsuren nodig, dus het prijsverschil op de offerte is vaak klein. Voor kalkzandsteen, beton en zeer harde baksteen gelden weer andere producten dan voor zachte, poreuze baksteen: het middel moet bij de zuiging van de ondergrond passen.

Volgens een van de aangesloten gevelspecialisten van dit platform: "De meeste mislukte impregneringen die ik zie, zijn niet mislukt door het product maar door de ondergrond: er is te weinig middel opgegaan, of de muur was nog nat van binnen."

Wanneer je juist niet moet impregneren

Impregneren kan schade veroorzaken als het op het verkeerde moment of de verkeerde gevel gebeurt. De vier belangrijkste situaties om het te laten:

• De muur is nog nat van binnen. Sluit je de buitenkant af terwijl het vocht er nog in zit, dan droogt de muur veel trager en neemt de kans op vorstschade toe. Reken na reinigen op enkele droge dagen, na nieuw voegwerk op twee tot vier weken.
• De gevel is geverfd of gestuct. Het middel moet in de steen trekken, niet in een filmlaag. Op verf of stucwerk hecht het niet en doet het niets.
• De steen is al aan het afschilferen of het voegwerk is los. Herstel dat eerst, anders impregneer je een muur die in stukken loskomt.
• Er staat spouwisolatie gepland. Laat de gevel eerst waterdicht maken en pas daarna isoleren, anders zit het isolatiemateriaal achter een gevel die water doorlaat.

Wat kost het en waar zit het verschil

De genoemde 8 tot 16 euro per m2 inclusief 9 procent btw geldt voor een normaal bereikbare gevel die alleen gereinigd en geïmpregneerd wordt. Het lage eind van die bandbreedte hoort bij een vlakke, goed bereikbare gevel met matige zuiging; het hoge eind bij poreus metselwerk dat twee tot drie verzadigde lagen vraagt. Steiger of hoogwerker staat los op de offerte en loopt in de praktijk van ongeveer 5 tot 15 euro per m2 geveloppervlak, afhankelijk van hoogte en opbouwtijd. Reinigen met lage druk, algen en mos verwijderen en een biocidebehandeling tellen daar nog eens 3 tot 8 euro per m2 bij op. Herstel van voegen of scheuren reken je altijd apart, want dat is metselwerk en geen stucwerk. Ook het afplakken van kozijnen, glas, deuren en beplanting kost tijd, zeker bij een gevel met veel raamopeningen.

Een indicatie voor je eigen gevel maak je snel via de calculator; een breder overzicht van tarieven staat op de kostenpagina. Alle bedragen blijven een indicatie tot iemand foto's heeft bekeken of is langs geweest.

Btw en levensduur

Bij een woning ouder dan 2 jaar valt het impregneren onder het verlaagde tarief van 9 procent over arbeid en over het middel dat de stucadoor zelf verwerkt. Bij nieuwbouw, dus een woning die korter dan twee jaar geleden is opgeleverd, geldt 21 procent. Koop je het middel zelf en laat je alleen arbeid uitvoeren, dan betaal je over dat materiaal altijd 21 procent, ongeacht de leeftijd van de woning. Reken op een werkzame levensduur van ongeveer 8 tot 15 jaar, afhankelijk van het product, het type steen en hoeveel slagregen de gevel vangt. Een noordoostgevel houdt het doorgaans jaren langer vol dan de zuidwestzijde. Testen doe je met dezelfde druppelproef als voor de behandeling: spuit water op de muur en kijk of het eraf perlt of intrekt. Trekt het weer in, dan is een nieuwe behandeling aan de orde. Je kunt dan meestal direct opnieuw impregneren, zonder de oude laag te verwijderen.

Zo verloopt het werk

Eerst wordt de gevel gereinigd met lage druk en daarna drooggelaten, meestal twee tot vijf droge dagen, want een klamme muur neemt het middel niet op. Daarna worden scheuren, open stootvoegen en beschadigde voegen hersteld; na nieuw voegwerk volgt opnieuw een wachttijd. Het impregneermiddel gaat er vervolgens op van onder naar boven, nat in nat, tot de steen verzadigd is en het middel 20 tot 30 centimeter onder het aangebrachte vlak naar beneden loopt. Werken bij droog weer boven ongeveer 5 graden en niet in volle zon is belangrijk, anders verdampt het middel voordat het intrekt. Reken daarna op enkele uren tot een dag voordat de gevel regenbestendig is; het volledige waterafstotende effect is meestal na enkele dagen bereikt.

Veelgestelde vragen

Wat kost het impregneren van een buitenmuur per m2?

Reken op 8 tot 16 euro per m2 inclusief 9 procent btw voor een goed bereikbare gevel, inclusief reinigen en twee verzadigde lagen impregneermiddel. Steiger of hoogwerker komt daar in de praktijk met ongeveer 5 tot 15 euro per m2 bovenop, en herstel van voegen of scheuren wordt altijd apart begroot omdat dat metselwerk is. Het lage eind van de bandbreedte hoort bij een vlakke gevel met matige zuiging, het hoge eind bij poreus metselwerk dat drie lagen vraagt of bij een gevel met veel kozijnen die afgeplakt moeten worden. Bij nieuwbouw geldt 21 procent btw. Alle bedragen blijven een indicatie tot een stukadoor foto's heeft bekeken of is langs geweest.

Helpt impregneren tegen vocht in de muur?

Alleen tegen doorslaand regenwater bij poreus metselwerk. Optrekkend vocht uit de bodem, lekkages langs kozijnen, dakranden of goten en vocht dat via scheuren binnenkomt los je er niet mee op, want het middel trekt maar drie tot acht millimeter diep. Laat dus eerst de oorzaak vaststellen. Een eenvoudige aanwijzing: verdwijnt een druppel water op het metselwerk binnen enkele seconden, dan zuigt de steen sterk en is doorslag aannemelijk. Blijft de druppel liggen, dan zit het vocht ergens anders vandaan en behandel je met impregneren alleen het symptoom.

Hoe lang blijft een geïmpregneerde gevel waterafstotend?

Meestal 8 tot 15 jaar, afhankelijk van het middel, het type steen en hoeveel slagregen de gevel krijgt. De zuidwestzijde is in Nederland als eerste toe aan een nieuwe behandeling, een beschutte noordoostgevel houdt het vaak jaren langer vol. Je test het door water op de muur te sproeien: perlt het eraf, dan werkt de behandeling nog. Trekt het in, dan is het tijd voor een nieuwe laag. Opnieuw impregneren kan doorgaans direct over de oude behandeling heen, nadat de gevel is gereinigd en weer droog is.

Wat is het verschil tussen impregneercrème en vloeibaar impregneermiddel?

Vloeistof wordt met lage druk nat in nat gespoten, meestal twee tot drie keer, en is per liter goedkoper. Crème blijft als laagje op de steen liggen en trekt er in enkele uren in, waardoor je in één gang een diepere indringing haalt en er minder middel wegloopt of verdampt. Crème kost per liter meer, maar vraagt minder materiaal en minder arbeidsuren, dus het verschil op de offerte is vaak klein. Op sterk zuigende, poreuze baksteen en bij winderig weer geeft crème doorgaans het betrouwbaarste resultaat.

Kan impregneren mijn muur beschadigen?

Dat kan, in drie situaties. Impregneer je een muur die van binnen nog nat is, dan droogt die veel trager en neemt het risico op vorstschade toe. Gebruik je per ongeluk een dampdicht product of verf in plaats van een dampopen impregneermiddel, dan sluit je vocht in en kan de steen gaan afschilferen. En impregneer je over los voegwerk of afschilferende steen heen, dan behandel je een ondergrond die toch loskomt. Herstel het metselwerk eerst, laat de gevel droog worden en controleer dat het middel dampopen is.

Kan ik mijn buitenmuur zelf impregneren?

Op een lage muur die je veilig vanaf de grond bereikt kan dat. Let op een droge ondergrond, droog weer boven ongeveer 5 graden, werken uit de volle zon, voldoende materiaal om nat in nat door te kunnen werken en goed afplakken van glas, kozijnen en beplanting. Bereken vooraf hoeveel liter je nodig hebt: te weinig materiaal is de meest voorkomende oorzaak van een teleurstellend resultaat. Bij hoogte, twijfel over de oorzaak van het vocht of beschadigd metselwerk is een vakman verstandiger.

Betaal ik 9 of 21 procent btw over impregneren?

Bij een woning ouder dan 2 jaar geldt 9 procent over arbeid en over het middel dat de stukadoor zelf verwerkt. Bij nieuwbouw, dus korter dan twee jaar geleden opgeleverd, is het 21 procent. Koop je het middel zelf in, dan betaal je daarover altijd 21 procent, ook als de arbeid onder het lage tarief valt. Steigerhuur die je apart huurt valt eveneens onder 21 procent; huurt de stukadoor de steiger als onderdeel van het werk, dan volgt die meestal het tarief van de klus.