Kant-en-klare stucpasta: soorten, verbruik per m2 en prijs

Kant-en-klare stucpasta is een voorgemengde, pastavormige stucmassa in een emmer die je direct met een spackmes of vlakspaan op de muur zet, zonder poeder en water te mengen. Reken op een verbruik van ongeveer 1,2 tot 1,7 kg per m2 per millimeter laagdikte, een maximale laagdikte van 1 tot 3 mm per laag en een materiaalprijs van ruwweg 2 tot 5 euro per m2 inclusief 21 procent btw.

Daarmee is pasta bedoeld voor egaliseren en bijwerken, niet voor het opnieuw opbouwen van een hele wand. Zit er meer dan een paar millimeter oneffenheid in, dan is een poedergebonden stucmortel of een stukadoor voordeliger en sterker.

Wat is kant-en-klare stucpasta precies?

Kant-en-klare stucpasta is een fabrieksmatig gemengde afwerkpasta op basis van fijne vulstoffen (meestal kalksteenmeel) met een kunstharsbinder en water. Omdat de binder niet chemisch uithardt zoals gips of cement, maar droogt door verdamping, kun je een geopende emmer maanden bewaren en in etappes werken. Dat is het grote praktische voordeel voor doe-het-zelvers: geen mengbak, geen mixer, geen tijdsdruk van een mortel die binnen 30 tot 60 minuten stijf wordt. Het nadeel is dat de laagdikte beperkt blijft. Een dikke laag pasta droogt aan de buitenkant dicht terwijl de kern nog nat is, waardoor je krimpscheuren en zachte plekken krijgt. In de praktijk gebruik je pasta dus voor het glad maken van een al redelijk vlakke ondergrond, voor het wegwerken van rollersporen, gaatjes, oude structuurverf na verwijdering of kleine beschadigingen rond stopcontacten en plinten.

Soorten pasta en waar ze voor bedoeld zijn

In de bouwmarkt kom je grofweg vier categorieën tegen, met verschillende korrelgrootte en maximale laagdikte:

1. Fijne afwerk- of finishpasta. Korrel kleiner dan 0,1 mm, laagdikte 0,3 tot 1 mm. Voor de allerlaatste glad-laag en voor rollersporen.
2. Egalisatie- of vulpasta. Laagdikte tot ongeveer 2 tot 3 mm per laag. Voor het vlak zetten van muren en plafonds met kleine golving.
3. Reparatie- of vulmiddel in pastavorm. Steviger, voor gaten en beschadigingen tot enkele centimeters diep, in dunne lagen opgebouwd.
4. Structuur- of sierpasta. Grovere korrel, bedoeld om met een spons of structuurrol een zichtbaar patroon te maken.

Let daarnaast op de aanduiding voor vochtige ruimtes. Standaardpasta is niet geschikt voor een badkamer achter tegels of voor buitenwerk; daarvoor heb je een vochtresistente of cementgebonden variant nodig. Twijfel je welke laagdikte je nodig hebt, leg dan een rechte lat tegen de muur en meet de grootste opening.

Verbruik per m2 berekenen

Het verbruik van kant-en-klare stucpasta hangt bijna volledig af van de laagdikte: reken met 1,2 tot 1,7 kg per m2 per millimeter. Een emmer van 20 kg dekt bij 1 mm dus ongeveer 12 tot 16 m2, bij 2 mm nog maar 6 tot 8 m2. Tel daar 10 tot 15 procent bij op voor verlies op de spaan, in de emmer en tijdens het schuren. Voorbeeld: een woonkamerwand van 4 bij 2,6 meter is 10,4 m2. Wil je die in twee dunne lagen van 1 mm zetten, dan kom je op 10,4 x 2 x 1,45 kg = ongeveer 30 kg, plus marge dus 33 kg. Dat zijn twee emmers van 20 kg, of anderhalf als je zuinig werkt. Vergelijk dat bewust met de optie om het werk uit te besteden voordat je vijf of zes emmers inslaat.

Prijs per emmer en prijs per m2

Een emmer kant-en-klare stucpasta kost in de bouwmarkt ongeveer 20 tot 45 euro voor 15 tot 25 kg, inclusief 21 procent btw. Los materiaal dat je zelf koopt valt altijd onder het hoge btw-tarief; het verlaagde tarief van 9 procent geldt alleen voor arbeid en door een vakman verwerkte materialen in een woning die ouder is dan twee jaar (zie de uitleg op btw stucwerk). Omgerekend zit je bij één laag van 1 mm op ongeveer 2 tot 3 euro materiaal per m2 en bij twee lagen op 4 tot 6 euro per m2. Daar komen nog gereedschap en hulpmiddelen bij: een vlakspaan, spackmes, schuurpapier of schuurgaas, voorstrijkmiddel en afplaktape kosten samen 40 tot 100 euro inclusief btw als je nog niets hebt. Vergelijk dat met de arbeidsprijs op onze kostenpagina voordat je begint.

Zo breng je het aan

De werkwijze is in vier stappen samen te vatten en de voorbereiding bepaalt het eindresultaat meer dan de pasta zelf. Maak de wand eerst stof-, vet- en losvrij en verwijder alles wat niet vastzit. Behandel de ondergrond daarna met een voorstrijkmiddel dat past bij de zuiging: een zuigende ondergrond zoals gips of oud stucwerk trekt het water te snel uit de pasta, waardoor je slechte hechting en poederige plekken krijgt. Zet de pasta dan in dunne banen op met de vlakspaan en trek direct in één richting vlak af. Laat elke laag volledig drogen voordat je de volgende aanbrengt: reken op 4 tot 12 uur per millimeter bij 20 graden en normale ventilatie, langer in een koude of vochtige ruimte. Schuur licht tussendoor en werk bij strijklicht met een lamp langs de wand, zodat je golvingen ziet die je met daglicht mist.

Wanneer pasta niet meer de goedkoopste keuze is

Kant-en-klare pasta wordt duur en onbetrouwbaar zodra je meer dan ongeveer 3 mm moet opvullen, meer dan 15 tot 20 m2 aanpakt of een echt glad eindresultaat wil op een wand die scheluw staat. Bij drie of meer lagen loopt het materiaalverbruik hard op, gaat er veel tijd in droogtijd zitten en blijft het risico op krimpscheuren. Poedergebonden stucmortel kost per kilo minder en kan in één laag van 5 tot 15 mm, maar vraagt ervaring: het blijft maar kort verwerkbaar. Een stukadoor die de wand in één keer strak zet, is bij grotere oppervlakken vaak per m2 goedkoper dan drie emmers pasta plus een weekend werk. Ook bij scheuren die terugkomen, vochtplekken of loszittend oud stucwerk is een vakman verstandiger dan pasta erover. Wil je weten waar het omslagpunt ligt, dan rekent de calculator een indicatie voor je uit; die prijs blijft een schatting tot een foto-check of opname.

Pasta of een stucadoor: een korte afweging

Zoek je op stucadoor of stukadoor, dan bedoel je hetzelfde vak; "stukadoor" is de gangbare spelling. De afweging is vooral praktisch. Doe je één kamer met kleine oneffenheden en heb je tijd, dan is pasta prima: lage instapkosten, weinig gereedschap en je kunt tussentijds stoppen. Gaat het om meerdere ruimtes, hoge plafonds, een plafond in het algemeen (fysiek zwaar en foutgevoelig) of een wand die zichtbaar uit het lood staat, dan weegt de vakprijs snel op tegen materiaal, verf die later toch niet mooi dekt en overwerk. Reken bij uitbesteden op een bandbreedte in de orde van 15 tot 30 euro per m2 inclusief materiaal en 9 procent btw voor een woning ouder dan twee jaar, afhankelijk van ondergrond, afwerkniveau en regio. Vraag altijd meerdere offertes op basis van foto's, zodat de prijzen op dezelfde uitgangspunten rusten.

Veelgestelde vragen

Hoeveel m2 doe je met een emmer kant-en-klare stucpasta?

Met een emmer van 20 kg dek je bij een laagdikte van 1 mm ongeveer 12 tot 16 m2, en bij 2 mm nog 6 tot 8 m2. Het verbruik ligt namelijk rond 1,2 tot 1,7 kg per m2 per millimeter laagdikte, afhankelijk van het product en hoe zuigend de ondergrond is. Tel bij je berekening 10 tot 15 procent extra op voor materiaal dat achterblijft op de spaan, in de emmer en tijdens het schuren. Werk je in twee lagen, dan verdubbelt het verbruik. Voor een wand van 10 m2 in twee lagen van 1 mm heb je dus ongeveer 30 tot 35 kg pasta nodig, oftewel twee emmers van 20 kg.

Hoe dik mag je kant-en-klare stucpasta aanbrengen?

De meeste kant-en-klare stucpasta mag je per laag 1 tot 3 mm dik aanbrengen; fijne finishpasta vaak maar 0,3 tot 1 mm. Kijk altijd op de emmer, want de maximale laagdikte verschilt per type. Dikker aanbrengen is af te raden: de pasta droogt door waterverdamping en niet door chemische uitharding, waardoor de buitenkant dichttrekt terwijl de kern nog nat is. Dat geeft krimpscheuren, zachte plekken en slechte hechting. Moet je meer dan 3 mm overbruggen, breng dan meerdere dunne lagen aan met volledige droging ertussen, of kies een poedergebonden stucmortel die in één laag van 5 tot 15 mm kan.

Hoe lang moet kant-en-klare stucpasta drogen?

Reken op 4 tot 12 uur droogtijd per millimeter laagdikte bij ongeveer 20 graden en normale ventilatie. In een koude, slecht geventileerde of vochtige ruimte kan dat oplopen tot 24 uur of langer per laag. Schuren of overschilderen mag pas als de laag over de hele dikte droog is: een egale, lichte kleur zonder donkere vlekken is een goede aanwijzing. Ga je verven, houd dan nog een extra dag aan, zeker bij twee lagen op elkaar. Ventileren helpt, maar zet geen kachel of bouwdroger direct op de wand; te snel drogen aan de oppervlakte veroorzaakt juist krimpscheuren.

Wat kost kant-en-klare stucpasta per m2?

Aan materiaal kost kant-en-klare stucpasta ongeveer 2 tot 3 euro per m2 voor één laag van 1 mm en 4 tot 6 euro per m2 voor twee lagen, inclusief 21 procent btw. Een emmer van 15 tot 25 kg kost in de bouwmarkt zo'n 20 tot 45 euro inclusief btw. Heb je nog geen gereedschap, tel dan 40 tot 100 euro bij voor vlakspaan, spackmes, schuurgaas, voorstrijkmiddel en afplakmateriaal. Laat je het werk doen, dan zit je door de arbeid hoger, in de orde van 15 tot 30 euro per m2 inclusief materiaal en 9 procent btw bij een woning ouder dan twee jaar. Alle bedragen zijn indicaties tot een foto-check of opname.

Is kant-en-klare stucpasta hetzelfde als stucmortel?

Nee. Kant-en-klare stucpasta is voorgemengd, blijft in een gesloten emmer maanden bruikbaar, droogt door verdamping en is bedoeld voor lagen van 1 tot 3 mm. Stucmortel is een poeder op basis van gips, kalk of cement dat je met water mengt, dat chemisch uithardt en dat in één laag van 5 tot 15 mm of dikker kan. Mortel is per kilo goedkoper en sterker, maar blijft maar 30 tot 60 minuten verwerkbaar en vraagt dus ervaring en tempo. Voor bijwerken en egaliseren van een al vlakke wand is pasta de logische keuze; voor het opnieuw opbouwen van stucwerk of grotere oppervlakken werkt een stukadoor met mortel.